Bunu gören Veeam firması ücretsiz olarak Veeam Monitor for VMware yazılımını sunuyor. Bu yazılım ile hem VMware ESXi 3.5 hem de ESXi 4.0 sunucularımız ile üzerlerinde ki sanal makinelerimizi tek konsol üzerinden izleyebiliyor ve yönetebiliyoruz. Ürünün son sürümünü (4.5.0.189) http://www.veeam.com/esxi-monitoring-free.html adresinden kayıt olduktan sonra indirebilirsiniz. Bu sürüm ile birlikte Windows Server 2008 R2 ve Windows 7 işletim sistemi desteği ile SQL Server 2008 desteği geliyor. Kurulum için dikkat edilmesi gereken birkaç olayı maddelersek;

 

Yazılımın çalışabilmesi için ortamda SQL Server a ihtiyaç duyulmakta. Ancak SQL Server nız yoksa SQL Server Express sürümünü kendisi kurulum sırasında yapılandıracaktır.

 

Kurulumun yapılabilmesi için sistem de .Net Framework 2.0 kurulu olmalıdır.

 

Kurulum yapılan bilgisayar ile SQL Server ayrı sunucularda ise mutlaka aynı etki alanı içerisinde olmalılar.

 

Kurulum workgroup ortamında yapılacak ise SQL Server ile Veeam Monitor yazılımı aynı makine üzerinde olmalılar.

Cluster yapıda ki SQL Server kurulumları desteklenmemektedir.

 

Kuruluma başlamadan önce Veeam Monitor for VMware yazılımının ücretsiz sürümü ve lisanslı sürümü arasında ki farklardan bahsedelim. Ücretsiz sürümde;

 

Monitor edilen ESXi ların sadece 24 saatlik dilim içerisinde ki verilerine erişilebilir.

 

Aynı anda kullanılabilen alarm sayısı en fazla 10 olabilir.

 

Trend ve HTML raporlamalarında ki kısıtlamalar aşağıda ki gibidir;

 

Raporlar otomatik olarak oluşturulmaz. El ile raporlar alınabilir.

 

Sadece son 24 saatlik bölümün raporu alınabilir. Dolayısıyla raporlarımızı günlük almak zorundayız. Kaçırdığımız günün raporuna tekrar ulaşamıyoruz.

 

Raporları oluştururken CPU, Memory, Network, Disk ve Swap bölümlerinde ki seçeneklerde sadece ikişer adet seçilebilir.

 

Veeam Monitor for VMware yazılımının lisanslama şekli ise VMware ESX suncularının lisanslama şekline oldukça benziyor.

İzlenmek istenen her bir ESX sunucusu üzerinde ki fiziksel işlemci (bir fiziksel işlemci içerisinde kabul edilen en fazla işlemci çekirdeği sayısı 6 dır) başına fiyatlandırılmaktadır.

 

Veeam Monitor for VMware kurulumunu çalıştırdığımızda karşılama ekranı gelecektir Next diyerek bu kısmı geçelim. İlerlediğimizde bizden kurulumumuzun türünü belirlememiz istenecektir. Kurulum seçenekleri ve detayları aşağıda ki gibidir.

 

Full Installation: Kurulumumuzu bu şekilde gerçekleştirdiğimizde hem Veeam Monitor Server (SQL Server yoksa kurulacaktır) kurulumu hem de Client bileşenlerinin kurulumu yapılacaktır.

 

Client Only: Eğer ortamda Veeam Monitor Server var ise sadece Client bileşenleri kurularak o sunucuya bağlantı sağlanabilir.

 

 

 

Biz kurulumu Full Installation olarak yapacağımız için seçenekte bir değişiklik yapmadan Next diyerek ilerleyelim. Karşımıza veritabanı seçeneğimizi belirleyeceğimiz aşağıda ki ekran görüntüsü gelecektir.

 

 

Ortamımızda SQL Server 2005 olduğundan yazılımın veritabanı olarak onu kullanmasını istedim ve SQL Server sunucumu Instance adı ile birlikte SQL Server üzerinde yetkili olan kullanıcının hesabı ile parolasını yazdım. Eğer ortamımızda SQL Server sunucumuz yok ise üstteki “Install SQL Server 2005 Express Edition” seçeneği ile kuruluma devam edebiliriz. Bu durumda bilgisayar üzerine SQL Server Express kurulumu ve yapılandırması da gerçekleştirilecektir. İlgili alanları doldurduktan sonra Next diyerek ilerlediğimizde karşımıza veri toplama hızını belirleyeceğimiz aşağıda ki ekran görüntüsü gelecektir.

 

 

Bu bölümde Veeam Monitor sunucumuzun ne sıklıkla veri toplayacağını belirliyoruz. Bize sunulan iki seçenek arasında ki fark veri toplama sıkılığı. Eğer izlenecek ESX sunucu sayısı 50 den fazla ise toplanacak, işlenecek ve görüntülenecek veri miktarının çok olacağı öngörüldüğü için veri toplama sıklığı düşürülerek oluşabilecek darboğazların önüne geçilmesi hedeflenmiş. Bu seçenek yazılımı kullanırken de değiştirilebiliyor. Bizim ESXi sunucu sayımız 50 den az olduğu için Typical seçeneği seçili iken Next e tıklayarak devam edelim.

 

Karşımıza kurulum yerini belirleyeceğimiz ekran gelecektir. Burada da varsayılan olarak gelen C:Program Files (x86)VeeamVeeam Monitor for VMware alanını değiştirmeden Next e tıklayarak devam edelim. Karşımıza aşağıda ki ekran görüntürü gelecektir.

 

 

Veeam Monitor for VMware in önemli özelliklerinden birisi de toplanan verileri istenen biçimlerde raporlayabilmesi. Ancak ücretsiz sürümünde makalemin giriş bölümünde bahsettiğim bazı kısıtlamaları mevcut. Install Veeam Report Viewer seçeneği seçili durumda iken herhangi bir değişiklik yapmadan (kısayol oluşturmak için istediğimiz seçeneği seçebiliriz) Next e tıklayarak devam ediyoruz. Karşımıza gelen ekran görüntüsü aşağıda ki gibi olacaktır.

 

 

Bu aşamada bizden lisans dosyasının yerinin sorulacak. Biz ücretsiz sürümü kullanacağımız için bu bölümü boş bırakıp Next e tıklayarak devam ediyoruz. Dilersek lisans dosyasını daha sonra da girebiliriz.

 

Next e tıkladığımızda kurulum başlayacaktır. Kurulumunun tamamlanmasının ardından karşımıza Veeam Monitor for VMware i çalıştırmadan önce oturumumuzu kapatıp açmamızı belirten bir uyarı ekranı gelecektir. Bu işlemi de yaptıktan sonra programı çalıştıralım.

 

Bazı önemli ayarları yapmak için Options bölümüne dikkat etmeliyiz. Bu bölümde iki seçeneğimiz vardır. Bunlar;

 

Client Settings:  Bu bölümde performans grafiklerimizin iki yada üç boyutlu olmasını, e-mail gönderimleri için smtp sunucu ayarlarını ve grafiklerde kullanılacak renkleri ayarlayabiliyoruz.

 

Server Settings: Bu bölümde sunucumuzun servisinin, veritabanının ve lisans durumunu anlık olarak görebiliriz. Lisans kısmı ücretsiz sürümü kullandığımız için kırmızı olacaktır. Bunların dışında beş adet sekme bulunur. Bunlar;

 

Collector: Bu sekmede Veeam Monitor servisimizin durumunu, servisin hangi kullanıcı ile çalıştırıldığını (bunu değiştirebiliyoruz), Scability mode da yazılımın verileri hangi sıklıkta toplayacağını (kurulum sırasında belirlediğimiz kısmı buradan değiştirebiliyoruz), programımızın sürümünü görebiliyor ve servisimizi bu kısımdan durdurup başlatabiliyoruz. Ekran görüntüsü aşağıda ki gibidir.

 

Database: Bu sekmede programımızın kullanıdığı veritabanı sunucusunu, veritabanının adını görebiliyor ve veritabanı sunucusuna erişim için yetkili kullanıcıyı istersek bu bölümden değiştirebiliyoruz. Ekran görüntüsü aşağıda ki gibidir.

 

Security: Bu sekmede programa hangi kullanıcıların bağlanabileceğini belirleyebiliyoruz. Select group bölümünde iki grup bulunur. Bunlar Veem Monitoring grubu ki bu gruba üye olan kullanıcılar kendi makinelerinde yapılan Client kurulumu ile toplanan verileri izleyebilirler. Diğer grup da Veeam Monitoring Trusted dır ve bu gruba üye olan kullanıcılar VI CLIENT sekmesine geldiklerinde otomatik olarak ESXi konsoluna bağlanırlar. Ancak kullanıcı gruba üye değilse VI CLIENT sekmesine geldiğinde kendisinden yetkili kullanıcı adı ve parolası istenecektir. Ekran görüntüsü aşağıda ki gibidir.

 

License: Bu sekmede eğer programın lisanslı sürüme geçersek gönderilen lisans dosyasını girebiliyoruz.

 

Logs: Bu sekmede programımızın yazmış olduğu log dosyalarının listesini görebilir, dilediğimiz açıp inceleyebilir ya da silebiliriz.

 

Şimdi Veeam Monitor programımıza ESXi sunucularımızı ekleyelim. Bunun için toolbar da bulunan Add ESX butonuna tıklayalım ve karşımıza çıkan iletişim kutusuna bağlanmak istediğimiz sunucumuzun bilgileriniz yazalım. Ekran görüntüsü aşağıda ki gibi olacaktır.

 

 

OK butonuna tıkladığımızda ESXi sunucumuz Veeam Monitor konsoluna eklenecektir. Sunucumuzun listelenmesi bilgilerin ilk kez toplanması nedeniyle bir miktar süre alacaktır. İşlem tamamlandığında sunucumuz konsola eklenecektir.

 

ESXi sunucumuzu eklediğimize göre artık performansını takip edebiliriz. Bunun için sol taraftan ilgili ESXi sunucumuzu seçelim. Bu işlemin ardından konsolumuzun sağ tarafında ki görünüm aşağıda ki gibi olacaktır.

 

 

Konsolumuzun sağ tarafında ki sekmeleri açıklamak gerekirse;

 

Summary: Sanallaştırma sunucumuzun donanım özellikleri ve genel durumu ile ilgili bilgi alabileceğimiz sekmedir. Ekran görüntüsü yukarıda ki şekildedir.

 

Overall: Bu sekmede ESXi sunucumuzun belirli zaman aralığında ki cpu, memory, network, disk ve swap kullanım değerleri ve bunların ulaştıkları en üst değer ile ilgili genel bilgi alabiliriz. Bu sekme diğer sekmelerde verilen değerleri bir arada görmemizi sağlar. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

CPU: ESXi sunucumuzun işlemci kullanım oranlarını hem grafiksel hem de rakamsal değerler olarak görmemizi sağlar. Dilersek Select Counters seçeneğinden işlemci hızının da görüntülenmesini sağlayabiliriz. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Memory: ESXi sunucumuzun bellek kullanım oranlarını hem grafiksel hem de rakamsal değerler olarak görmemizi sağlar. Dilersek Select Counters seçeneğinden bellek kullanım oranlarını yüzde değer olarak da görüntülenmesini sağlayabiliriz. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Network: ESXi sunucumuzun ağ kullanım oranlarını (gönderme ve alma) hem her bir ağ kartının değerleri ile hem de toplamda ki değerler ile görebilmemizi sağlar. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Disk: ESXi sunucumuzun disk kullanım oranlarını (okuma, yazma ve gecikme değerleri) hem her bir datastore (sunucu üzerinde ki diskler ya da SAN üzerinde ki diskler) için hem de toplamda görmemizi sağlar. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Swap: ESXi sunucumuzun swap kullanıp kullanmadığını görebilmemizi sağlar. Bu seçenek ile aslında ESXi sunucumuzun gerçekten performanslı çalışıp çalışmadığını da anlayabiliriz. Çünkü sanallaştırma sunucusunun swap kullanması performansı oldukça olumsuz etkileyen önemli bir değişkendir. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Top VMs: ESXi sunucumuz üzerinde çalışan sanal makinelerimiz arasında en çok işlemci, bellek, disk, network ve swap kullananların sıralamasını görmemizi sağlar. Böylece ilgili sanallaştırma sunucusunun performansı hakkında fikir sahibi olabiliriz. Ekran görüntüsü aşağıda ki gibidir.

 

 

Burada varsayılan olarak sadece üç sanal makine listelenmektedir. Bu görünümü Change Options a tıkladıktan sonra VMs to display değerini çalışan sanal makinelerimizin sayısına eşitleyerek tümünün görüntülenmesini sağlayabiliriz. Bu ayarın ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Alarms: ESXi sunucularımız için önceden hazırlanmış Alarm ları kullanabiliriz. Bunlar ESX sunucular için bağlantı durumu, işlemci kullanımı, bellek kullanımı, donanımsal sorunlar, depolama alanları ile ilgili sorunlar şeklindedir. Sanal makinelerimiz için ise işlemci durumu, işlemci kullanımı ve bellek kullanımı ile ilgilidir. Toplamda sekiz alarmımız önceden hazırlanmıştır. Bizlerde istersek kendi alarmlarımızı oluşturabiliriz. Ancak ücretsiz sürümde aynı anda aktif olarak çalışabilen alarm sayısı en fazla on olarak belirlenmiştir. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Hardware: ESXi sunucumuzun işlemcilerinin sağlık ve sıcaklık durumlarını, benzer şekilde disklerin sağlık durumunu kontrol edebiliriz ve disklerimizde bir hata oluştuğunda Sensor bölümünde açıklamasını görebiliriz (Örneğin Data Disk: Predective Failure gibi). Genel sistemin sıcaklık durumlarını, fanlarımızın sudurmunu ve güç kaynaklarının durumunu bu bölümden izleyebiliriz. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Events: ESXi sunucularımızda olan envantere sanal makine eklenmesi/çıkarılması, sanal makinenin açılması/kapanması gibi olayları buradan takip edebiliriz. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Processes: Bu sekme ESXi sunucumuz için geçerli bir özellik değildir. Bu özelliğe sanal makinelerin izlenmesi kısmında değineceğim.

 

VIC: İşte en çok beğendiğim özelliklerden birisi. Vmware Infrastructure Client (VIC) ile her bir ESXi sunucumuz için ayrı ayrı konsol açmamıza gerek kalmıyor. Sadece bu programı kullanarak sol tarafta listelenen ESXi sunucularımızdan incelemek istediğimiz sunucuyu seçtikten sonra bu sekmeye geldiğimizde normal VI Client konsolu ile neler yapabiliyorsak hepsini yapabilmekteyiz. Eğer taskbar üzerinde VI Client konsollarından yer kalmadıysa sizde bu özelliği çok seveceksiniz. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

Performans takip etme konusunda Veeam Monitor bizi sadece ESXi sunucumuz ile sınırlandırmıyor. ESXi sunucumuz üzerinde çalışan sanal sunucularımızın da performanslarını benzer şekilde takip edebiliriz. Bunun için konsolumuzda belirlediğimiz bir ESXi sunucumuzun yanında ki artı işaretine tıkladıktan sonra takip etmek istediğimiz sanal makinemizi seçelim. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibi olacaktır.

 

 

Burada gördüğümüz sekmeler az önce ESXi sunucusu için anlatmış olduklarıma oldukça benzemektedirler. Bu nedenle farklı olan iki sekmeden bahsetmek gerekirse;

 

Console: Bu sekmede VMware Infrastructure Client uygulamasında olduğu gibi ilgili sanal makinemizin konsolunu görüntüleyebiliriz. Ekran görüntüsü aşağıda ki gibidir.

 

 

Processes: Veeam işi bir adım daha ileri götürerek geçerli kullanıcı adı ve parolası verdiğimizde sanal Windows Server ya da Linux sunucuların üzerinde çalışan servisleri ve o anki durumlarını da görüntüleyebiliyor. Tabi bunun için o sanal makinede VMware Tools aracının kurulu olması gereklidir. Ancak ücretsiz sürümünde servislerin isimleri yerine “Free Version” ibaresini görüyoruz. Dolayısıyla ücretsiz sürüm de bu özelliği kullanarak servisleri kapatmak ya da yeniden başlatmak imkânsız diyebiliriz. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibidir.

 

 

 

 

Yazılımın raporlama kısmından da bahsetmeden geçmek istemiyorum. Ücretsiz sürüm olduğundan sadece son 24 saatin raporunu alabiliyoruz. Ancak raporlar düzenli olarak her gün alınıp kayıt edilirse geçmişe dönük kayıt tutabilmiş oluruz. Raporu çalıştırmak için yukarı da ki menüde Report a tıkladıktan sonra HTML Report seçeneğini seçelim. Karşımıza aşağıda ki ekran gelecektir.

 

 

Burada herhangi bir değişiklik yapmadan Next e tıklayarak devam edelim. Karşımıza raporunu almak istediğimiz zaman aralığını belirleyebileceğimiz aşağıda ki ekran gelecektir.

 

 

Ancak ücretsiz sürümde sadece son 24 saatin raporunu alabildiğimiz için altta ki From ve To kısımlarını aralarında 24 saat olacak şekilde ayarladıktan sonra (aralık 24 saatten fazla olduğunda reklamları görüyoruz) Next diyerek devam edelim. Karşımıza performans raporunda görmek istediğimiz işlemci değerlerini belirleyebileceğimiz aşağıda ki ekran gelecektir.

 

 

Bu sayaçları seçerken ücretsiz sürüm olması sebebiyle her iki kolonda da sadece ikişer sayacı seçmemize olacak tanınıyor. Ancak işlemci kısmı için bir farklılık söz konusu. Sol sütun için sadece bir değeri seçmemize izin var. Belirlediğimiz sayaçları seçtikten sonra Memory ye tıkladığımızda karşımıza bellek ile ilgili sayaçları seçebileceğimiz ekran gelecektir. Benzer şekilde Network, Disk ve Swap değişkenleri içinde raporda görüntülenmesini istediğimiz değerler seçebiliriz. Belirlediğimiz tüm bu düzenlemeleri yaptıktan sonra Next diyerek devam edelim. Karşımıza raporun nereye kayıt edileceğini belirleyeceğimiz aşağıda ki ekran gelecektir

 

 

Burada dilersek belirlediğimiz bir klasöre raporumuzun kayıt edilmesini sağlayabiliriz. Ücretsiz sürümde zamanlama seçeneği olmadığı için Create report periodically seçeneğini kullanarak raporların her gün ya da haftanın belirli günlerinde belirlenen kişilere e-mail atılması özelliğini maalesef kullanamıyoruz.